W ostatnich latach wiele mówi się o kryzysie praworządności w sądownictwie powszechnym. Reformy i sposób powoływania sędziów po 2017 roku wywołały wątpliwości co do niezależności części składu sędziowskiego w sądach państwowych. Dochodzi do sytuacji, w których sądy wyższych instancji, w tym nawet Sąd Najwyższy, zawieszają postępowania z powodu zastrzeżeń co do legalności obsady składu orzekającego.
Tytułem przykładu można wskazać na uzasadnione działania procesowe podejmowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który co do zasady zawiesza wszystkie postępowania w sprawach, w których w pierwszej instancji orzekał sędzia powołany przez nową KRS. Tego typu problemy nie dotyczą jednak postępowań przed Sądem Arbitrażowym przy Stowarzyszeniu Brokerów Ubezpieczeniowych w Polsce. Podkreślić ponownie należy, że arbitraż pozostaje wolny od kryzysu praworządności nękającego obecnie część wymiaru sprawiedliwości.
Zmiany w sposobie powoływania sędziów przez nową KRS od 2017 roku, co potwierdza opinia prof. Jackiewicza, naruszają zasadę trójpodziału władzy, w którą wpisuje się obowiązek zagwarantowania niezależności sądownictwa powszechnego. Każda ingerencja w proces nominacji sędziego na stanowisko zawsze stwarza realne ryzyko uzależnienia władzy sądowniczej od ustawodawczej. Na tym tle arbitraż jawi się jako przestrzeń wolna od tego typu zagrożeń. Innymi słowy: sama kwestia kryzysu praworządności nie przenosi się automatycznie na grunt arbitrażu.
Wnioski są klarowne – postępowanie arbitrażowe funkcjonuje w odrębnym porządku, który nie został objęty systemowym kryzysem. To ważny komunikat dla wszystkich uczestników postępowań cywilnych: arbitraż nadal spełnia standardy prawa do sądu, niezawisłości i bezstronności, także w świetle orzecznictwa ETPCz i TSUE.
Sąd Arbitrażowy przy SBUwP jest całkowicie niezależny od jakichkolwiek politycznych wpływów. Arbitrów nie mianuje żadna upolityczniona instytucja – są oni wybierani przez same strony sporu lub powoływani przez Sąd według przejrzystych kryteriów fachowości i bezstronności. Co równie istotne, wyrok Sądu Arbitrażowego ma taką samą moc prawną jak wyrok sądu powszechnego (po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd). Strony mogą być więc pewne, że otrzymają w pełni legalne i skuteczne rozstrzygnięcie, wolne od jakichkolwiek wątpliwości co do jego ważności.
